De last mile naar de toekomst

Deze blog is eerder verschenen op www.Computable.nl.

Door Felix Faassen

De last mile naar de toekomst

Vrachtwagens en bestelbusjes die de ‘last mile’ naar de eindklant afleggen, zorgen in toenemende mate voor problemen als vervuiling, lawaai, verkeersopstoppingen en onveilige situaties in onze straten. Business as usual is geen optie meer: we moeten onze distributie efficiënter en duurzamer in gaan richten, daar is iedereen het wel over eens. Maar voor een betere coördinatie, goederenconsolidatie en route-optimalisatie hebben we wel toegang tot fijnmazige en realtime data nodig, door de hele keten.

Steden beslaan slechts drie procent van het aardoppervlak en huisvesten ruim de helft van de wereldbevolking. De Verenigde Naties verwachten zelfs dat in 2050 maar liefst 70 procent van de wereldbevolking in steden woont. Combineer deze cijfers met de snelle opkomst van de digitale economie, waar consumenten steeds meer goederen en diensten online bestellen en thuis laten bezorgen, en de uitdaging voor de leefomgeving van de mens wordt al snel evident. Er zijn verschillende initiatieven voor een sectorbrede digitale samenwerking, waarbij de uitdaging is om de verschillende databronnen en systemen op elkaar aan te sluiten. Het goede nieuws is dat een oplossing binnen handbereik ligt.

Smart city

Digitalisering en verstedelijking zijn trends die onvermijdelijk uitmonden in de smart city. Adequaat beleid maken wordt steeds complexer en er zijn slimme technologische oplossingen nodig om de problemen waar we voor staan het hoofd te bieden. Met technologie en realtime data kunnen we onze steden efficiënter en duurzamer maken. Datzelfde geldt voor de verkeersdoorstroom, waar niet alleen inwoners, maar ook forenzen en bedrijven van profiteren.

Aan initiatieven ontbreekt het niet. We stellen milieuzones en venstertijden in, plaatsen sensoren die de verkeerstromen en de luchtkwaliteit monitoren en we innoveren op de knooppunten van connectiviteit, mobiliteit, logistiek, energie en water. Steden zijn echter complexe en chaotische organismen, die niet altijd gesynchroniseerd en conform onze datamodellen werken. De fijnmazige data die we nodig hebben om logistiek en leefbaarheid optimaal te balanceren is wel voorhanden, maar de vele slimme systemen en oplossingen worden vaak in isolement ontwikkeld. Een overkoepelend model om alle databronnen aan elkaar te knopen, ontbreekt: de smart city heeft een besturingssysteem nodig.

Smart City OS

We weten allemaal wel hoe onze smartphones werken: je hebt een besturingssysteem (het OS), bijvoorbeeld Apple OS of Android, en daarbovenop draaien allerlei verschillende apps, die communiceren met dat besturingssysteem. Het OS knoopt alles netjes aan elkaar en zorgt ervoor dat je geen programmeur hoeft te zijn om de applicaties werkend te krijgen op je telefoon. Een dergelijk besturingssysteem hebben we ook nodig voor de smart city: het zorgt ervoor dat de geospatiale datasets uit alle bronnen, sensoren en logistieke systemen een plek hebben waar zij verbonden kunnen worden aan alle andere gegevens. Zo ontstaat er een ecosysteem aan onuitputtelijke informatie die wij op ontelbare manieren aan het werk kunnen zetten voor een gedetailleerd digitaal inzicht in de fysieke wereld.

Een open standaard

Om de basis te leggen voor een dergelijk OS, ontwikkelden we het OpenTripModel (OTM), een open standaard om de realtime data-uitwisseling in de transportsector te bevorderen. Het initiatief won de afgelopen jaren aan draagvlak en trok zelfs de aandacht van het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat (IenW), dat Simacan ondersteunde om het model te publiceren en geschikt te maken voor de uitwisseling van informatie vanuit overheden naar de logistieke sector. Via het OpenTripModel kan (actuele) informatie over het gebruik van fysieke ruimte, tijd en materieel digitaal worden uitgewisseld. Denk hierbij aan planningsinformatie, routes, posities van vrachtwagens, venstertijden, milieuzones en kan er zelfs gerefereerd worden aan de actuele verkeerssituatie of andere standaarden zoals GS1.

Hierdoor komen de real-time databronnen van gemeentes, provincies en wegbeheerders beschikbaar voor uiteenlopende systemen van de vervoerders. Het OTM biedt verkeersmanagementsystemen actuelere en betere data vanuit de logistieke sector en voor de logistieke sector geldt dat zij met het OTM eenvoudiger en sneller verkeersmanagementinformatie in de planningssystemen en boordcomputers kunnen krijgen. Op 24 november is het OTM officieel overgedragen aan de Stichting Uniforme Transport Code. Dit houdt in dat de stichting de verdere ontwikkeling en adoptie zal borgen en nu beheersorganisatie van het OTM is. Dit stemt hoopvol voor de data-uitwisseling in de transport en de adoptie van het OTM als het OS en randvoorwaarde van de smart city.

Magie

Een dergelijke open standaard zorgt er bovendien voor dat bestaande investeringen van transporteurs hun waarde kunnen blijven behouden. Het model faciliteert immers alleen de contactpunten waar de data tussen alle verschillende systemen kan worden uitgewisseld en is volledig leveranciersonafhankelijk. Er kan dan ook nooit een vendor-lockin ontstaan: het OTM vormt de basis voor digitale logistieke samenwerking met welke partij of leverancier dan ook, ongeacht de technologie die zij gebruiken. En dat is waar de magie begint. Vervolgens kun je al die data aan elkaar knopen en gaan gebruiken binnen alle applicaties die op het OS draaien. Dat kan bijvoorbeeld de Transport Cloud van Simacan zelf zijn, maar dat is niet noodzakelijk: de data kan net zo makkelijk aan de eigen logistiekoplossingen van bedrijven worden toegevoegd, die daarmee ineens over veel meer databronnen beschikken en zo veel gedetailleerder kunnen helpen om de logistiek te optimaliseren.

De winst voor de logistieke sector

De winst voor de bewoners van onze steden, die je met een dergelijk fijnmazig en realtime beeld van het verkeer kunt realiseren, is van onschatbare waarde. Maar ook de transporteurs zelf kunnen op deze manier een flinke slag maken. Vrachtwagens die op tijd leveren, betekenen tevreden klanten. En deze tevredenheid neemt alleen maar toe indien vervoerders precies aan kunnen geven wanneer zij arriveren. Het betekent immers dat de klant niet de hele dag thuis hoeft te zijn om zijn pakketje in ontvangst te nemen.

Daarnaast draait het ook om kostenbesparing. Indien realtime verkeersinformatie wordt verbonden aan de planningsystemen, dan betekent dat lagere logistieke kosten. Vervoerders hoeven geen rekening meer te houden met onzekere factoren in de planning waarvoor zij anders extra tijd moeten reserveren. Ook de planningshorizon kan naar voren worden gehaald, waardoor er korter op de lading kan worden gezeten en volumes efficiënter kunnen worden verdeeld. Wanneer je de vloot naadloos kunt laten samenwerken, bijvoorbeeld door een gedeelte van een lading van een vertraagde wagen over te hevelen naar een andere wagen die nog tijd over heeft, dan betekent dat lagere kosten.

Kortom: wanneer de transportsector beter samen kan werken, omdat de gegevens uit de systemen van partners eenvoudig te integreren zijn in de eigen systemen, dan betekent dat winst in tijd, geld én milieu. De mogelijkheden zijn eindeloos.